BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001451
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 19 x 14,2 cm
miejsce powstania: Słowacja (Slovakia)
datowanie odbitki graficznej: przed 1949
obiekty związane: klocek drzeworytniczy dwustronny , Matka Boska Bolesna z Szasztina, Święty Jan Nepomucen , 5000001367
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący, przedstawiająca siedzącą Matkę Boską trzymającą na kolanach ciało Jezusa. Pieta ukazana w sukni zdobionej licznymi szrafowaniami i oplecionej sznurami z kwietnymi zawieszkami. Z opromienionej głowy, przechylonej lekko na prawo i zwieńczonej zamkniętą koroną, spływa obszerny płaszcz okrywający całe ciało. Maria o bolesnym obliczu, spogląda na leżącego na jej kolanach Jezusa, którego podtrzymuje prawą ręką. Jezus z zamkniętymi oczami, z głową z prawej strony, ukazany jest w perizonium i zamkniętej koronie na głowie. Ciało z zaznaczonym torsem oraz ranami boku i lewej stopy. Lewa ręka bezwładnie opada na dół. W prawym i lewym, górnym rogu zwisające gałązki o lancetowatych listkach. Całość otoczona nieregularną,czarną obwódką. Kompozycja charakteryzuje się licznymi szrafowaniami oraz nie zachowaniem proporcji ciała obu postaci.
motyw ikonograficzny: Chrystus , korona , Matka Boska
stan zachowania: dobry
numer inwentarza: 84368 MEK
uwagi: Drzeworyt jest prawdopodobnie darem etnografów czechosłowackich z 1949 r., którzy przebywali wówczas z wizytą w Polsce. Grafika trafiła do zbiorów MEK w 2017 r. z Archiwum MEK. Pierwotnie była własnością Zakładu Badania Plastyki, Architektury, Zdobnictwa Ludowego P.I.S.(Państwowego Instytutu Sztuki). Drzeworyt przedstawia prawdopodobnie wizerunek Piety czczony w paulińskim sanktuarium w Šaštínie-Stráže. Šaštinska Pieta o cierpiącym obliczu, trzymająca na kolanach bezwładne ciało Jezusa, często z siedmioma mieczami wbitymi w serce, symbolizującymi siedem boleści Marii, to popularne na Słowacji przedstawienie, nazywane Matką Boską Siedmiobolesną. Od XVI wieku powstawały tu miejsca pielgrzymkowe, kaplice i bractwa poświęcone „Bolejącej Matce Pana” której cześć oddawano między innymi w Bratysławie (kościół p.w. św. Marcina), na Górze Maryjnej w Nitrze, Topolčanach czy Šaštínie. W 1927 r. papież Pius XI ogłosił Matkę Boską Siedmiobolesną patronką Słowacji. W 1995 r. papież Jan Paweł II dokonał uroczystej koronacji cudownej figury Matki Boskiej Siedmiobolesnejw Šaštínie, które jest narodowym sanktuarium Słowaków. Przedstawienia Matki Boskiej Bolesnej były popularnym wzorcem ikonograficznym w słowackiej twórczość ludowej. Najczęściej kopiowano wizerunek Matki Boskiej w Šaštínie , której wyobrażenie znane były w całej Słowacji. Do często kopiowanych należały także figury czczone w Nitrze, Topolčanach, Holíču. Rzeźby w drewnie, kamieniu, grafika oraz obrazy na szkle wzorowane były także na wizerunkach popularyzowanych za pośrednictwem druków dewocyjnych i w ówczesnej literaturze religijnej. W XIX wieku Pieta była najczęściej podejmowanym tematem przez ludowych artystów. Powstawały liczne kapliczki przydrożne , powszechnie wizerunki Matki Boskiej Bolesnej – orędowniczki, pocieszycielki i wspomożycielki w trudnych sytuacjach zawieszano w domach. Nabożeństwo oddawane Matce Boskiej Siedmiobolesnej było jednym z czynników narodowotwórczych wśród Słowaków.
fotografia: Wąsik, Marcin , 2018
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2018.12.14,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©